Türkçe (TR) Map Icon

4 - 5 Yaş

4 ve 5 yaşlar okul öncesi yıllardır. Artık çocuğunuz daha fazla sosyal iletişim kuracak, sizden bağımsızlaşma yolunda önemli adımlar atacak ve yavaş yavaş okul dönemine hazır olmaya başlayacaktır. 

Bu yıl içinde yaklaşık olarak doğum boyunun 2 katına ulaşacaktır. Ancak bu bir kural değildir. Çocuğunuz kendi gelişim çizgisine uygun şekilde büyümeye devam ediyorsa bu normaldir, onu başka çocuklarla kıyaslamaktan kaçının. 

Bu yaşlar içinde çocuğunuzun büyük motor becerileri daha da ileri gelişmeler gösterecektir. Bu yıl içinde ip atlayabildiğine, kendi etrafında dönebildiğine, takla atmayı başardığına, kollarından bir bara asılı kalabildiğine tanık olacaksınız. Oyun parkındaki tırmanma aletlerinin bazılarına tırmanabilir, yerinde uzun süre zıplayabilir, ileriye doğru rahatça zıplayabilir, bedenini fazla kullanmadan sadece kollarıyla topu başının üzerinden ileriye atabilir. Yine bu yaş içinde topu sadece bileklerini kullanarak ileriye atabilecektir. Yine bu yıl içinde çocuğunuz topu yerde zıplatabilecek, tek ayak üzerinde zıplayarak ilerleyebilecek ve topu iki eliyle birden yakalayabilecektir. 

Bunlar dışında çocuğunuz küçük motor becerileri denen alanda da önemli gelişme kaydedecektir. Sağlam ve çok küplü kuleler yapmayı başaracak, bir ev ve en az 6 beden parçası içeren bir insan çizebilecek, kendi adını yazabilecek, hamurla çok anlamlı olmasa da kaba şekiller yapabilecektir. Çocuğunuz bu yaşlarda makası da daha düzgün kullanmayı başaracaktır. Mevcut çizgileri takip ederek bir kağıdı kesmeyi, düz bir çizgiyi kesebilmeyi başarır. Ayrıca basit şekilleri çizerek taklit etmeyi de başarabilecektir. 

Dişini fırçalamak, saçını taramak, ellerini yıkayıp kurulamak da çocuğunuzun bu yaş içinde kendi başına yapabileceği şeyler olacaktır. Desteklerseniz kendi kendine giyinip soyunabilecektir. Ancak ayakkabılarını bağlamasını daha ileri yaşlarda başarması daha büyük olasılıktır. Bu yıl içinde çocuğunuzun hangi elini kullandığı da (sağ mı sol mu) artık ortaya çıkacaktır. Eğer sol elini kullanıyorsa onu sağ eli kullanmak yönünde zorlamayın. 

Bu yaşta çocuğunuz bir öykünün bir kısmını hatırlayıp anlatabilecek kadar dile hakim olur. Uzun öyküler anlatabilir. Beşten daha fazla sözcük içeren cümleler kurabilir. Gelecek zaman kipinde cümleler kurabilir. Kendi adını ve adresini doğru olarak söyleyebilir.  

Büyüme gelişme takibi:
Çocuğunuzun büyüme ve gelişmesini persantil tablo ve eğrileriyle takip edebilirsiniz. 
Büyüme gelişmesi - persantil hesaplaması için tıklayınız. 

4. ve 5. yaşlar, okul öncesi dönemdir. Bu yıllar içinde çocuğunuz sizin ve eğer katılıyorsa oyun gruplarının da desteğiyle okula hazırlık yolunda önemli sosyal ve ruhsal gelişmeler yaşayacaktır. Bunları izlemek sizin için de heyecan verici ve keyifli olacaktır. Artık minik çocuğunuzun dış dünya ile ilişkisinin daha fazla olduğunu, arkadaşlar edindiğini göreceksiniz. Ve siz de giderek onun daha dışa dönük, sizden daha bağımsız hale gelmesini izleyecek, artık birkaç yıl önceki minik bebek olmadığını fark ederek mutluluk duyacaksınız. 

Bu yaşlar içinde çocuğunuz yeni şeyler yapmaya hevesli olacaktır. Anne ya da baba imiş gibi yapmayı sevecek ve sık sık sizi taklit edecektir. 5. yaşta giderek kendi başına oynamaktan çok, başka çocuklarla oynamayı sevmeye başlayacak ve diğer çocuklarla anlaşmayı, işbirliği yapmayı öğrenecektir.  

4. yaşta çocuğunuz henüz neyin gerçek neyin hayal olduğunu ayırt edemez. Ama 5. yaş içinde gerçekle hayali birbirinden ayırt etmeyi başaracaktır. 

Neler yapmayı sevdiğini ve neleri sevmediğini anlatabilmeye başlayacak, sevmediği şeyleri yapmamakta ısrar edebilecektir. Ve bazen sizinle çok uyumlu, sözünüzü dinleyen biri olurken bazı günler ise çok talepkar ve uyumsuz olabilecektir. 

5. yaş içinde çocuğunuz 10’dan daha fazla nesneyi sayabilecektir. En az 4 rengi doğru adlandırabilecektir. Zaman kavramı da artık çocuğunuz için daha anlaşılır hale gelecektir. “Yarın, sonra, dün” gibi kavramları anlamaya başlayacaktır. Evde ve gündelik hayatta kullanılan para, yiyecek, tabak, tencere, telefon gibi eşyaların da ne işe yaradıklarını bilmeye başlayacaktır. 

Çocuğunuz artık arkadaş edinmeye ve arkadaş tercih etmeye başlayacaktır. Ama 5. yaşta, önceki yaşlardan farklı olarak arkadaşları tarafından onaylanmak da isteyecektir. Bu, sosyalleşmesinde önemli bir adımdır çünkü başkaları tarafından beğenilmek ve onaylanmak istemektedir. Bu yaşta bazı arkadaşlarına benzemeye çalışması da mümkündür. Bu amaçla onları taklit edebilir, onlar gibi giyinmeye onlar gibi konuşmaya çalışabilir. Bunlar normal gelişim aşamalarıdır. 

Bu yaşlar içinde çocuğunuz artık kuralları daha fazla önemsemeye başlayacaktır. Dans etmeyi, şarkı söylemeyi, taklit yapmayı ve rol yapmayı da öğrenir ve severek uygular. Bağımsızlığını da biraz daha fazla elde edecek olan çocuğunuz kendi kendine komşuya gitmeye bile kalkabilir. Bu nedenle onunla güvenlik konusunda konuşmanız, yabancılara ve kendi başına hareket etmeye karşı korkutmadan ama kesin sınırlar koymanız doğru olur. 

4-5 yaşlarda çocuğunuz artık cinsellik konusunu da merak etmeye, kız ve erkeklerin farklarını sorgulamaya başlayacaktır. Onun merak ettiklerini basit ama doğru şekilde, sorduğu kadarıyla cevaplamaya çalışın. 

Siz de bu yıl içinde kişiliği ortaya çıkmakta olan çocuğunuzu daha iyi tanıyacak ve onun tutumuna göre birlikte doğru yolu bulmayı öğreneceksiniz. Sabırlı olmanız gerektiğini hiçbir zaman unutmayın. 

İyi beslenen çocuk hem güzel gelişir, hem de kendisini iyi hisseder. Doğru ve sağlıklı beslenme, çcocuğunuzun ruh sağlığı için de önemlidir. 

Bu yaşlarda çocuğunuz siz ne yerseniz onu yiyebilir. Sağlıklı beslenmesine ve düzenli saatlerde yemesine özen göstermeniz yeterlidir. Basit bazı kurallarla ona sağlıklı bir beslenme ve beslenme alışkanlığı sağlayabilirsiniz. 

Ona çeşitli yiyecekler sunun. Sadece tek tip ve kısıtlı çeşitlerle beslenmek, yeterli besin ve vitaminleri almasına engel olur. Taze sebze, meyve, süt ve süt ürünleri (peynir, yoğurt), tam tahıllar, baklagiller ve et ile yumurta, erişkinlerde olduğu gibi çocuğunuzda da sağlıklı beslenme için gereklidir. 

Çocuğunuzun büyüme ve gelişmesini takip edin. Eğer normal büyüme gelişme gösteriyorsa “tabağındaki bitecek” demeyin. Normalde çocuklar doyacakları kadar yerler. Siz de onun ne zaman doyduğunu anlamasına destek olun. Bu tüm yaşamı için önemli bir alışkanlıktır. Onun porsiyonlarının erişkininkinden daha küçük olması gerektiğini de unutmayın. Sizin yediğiniz kadar yemesi, gereğinden fazla besin almasına ve normalden fazla kiloya sebep olur. Obezite günümüzde ve ülkemizde de çocuklar için önemli bir tehlikedir. 

Tüm aile birlikte yemeye ve düzenli yemek saatleri oturtmaya özen gösterin. Bu saatler arasında çocuğunuza sadece meyve, yoğurt gibi sağlıklı atıştırmalıklar verin, abur cuburla karnını doyurmasına engel olun. Yemek zamanlarında hepiniz masada toplanın ve birbirinizle sohbet ederek yemek yiyin. Televizyon karşısında yeme alışkanlığı geliştirmeyin. Masada yemek yerken örneğin tablet bilgisayarla oyun oynamasına izin vermeyin. Sağlıklı yeme alışkanlığı bu yaşlarda gelişir. 

Hazır gıda tüketmemeye özen gösterin. Bu tüm aile için önemli bir kuraldır. Hazır yiyecekleri ve dışarıda yenilen hızlı yiyecekleri kısıtlayın. Evinizde, sağlıklı ve düzenli yemek yeme alışkanlığını yerleştirin. Hazır meyve suları ve meşrubatlar çok fazla şeker ve kalori içermektedir. Bunları tüketmesini engelleyin ya da en aza indirin. En sağlıklı içecek sudur. Bunu untumayın. Ayran ve sütü de ihmal etmeyin. 

Kaynaklar: 
1. https://childdevelopmentinfo.com/child-development/physical-development-in-children-and-adolescents/ (Erişim tarihi: Mayıs 2018)
2. https://www.rileychildrens.org/health-info/growth-development-3-5-years (Erişim tarihi: Mayıs 2018)
3. https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/preschool/Pages/Developmental-Milestones-4-to-5-Year-Olds.aspx (Erişim tarihi: Mayıs 2018)
4. https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/preschool/nutrition-fitness/Pages/default.aspx (Erişim tarihi: Mayıs 2018)
5. https://www.cdc.gov/ncbddd/actearly/milestones/milestones-4yr.html (Erişim tarihi: Mayıs 2018)
6. https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/preschool/nutrition-fitness/Pages/Feeding-and-Nutrition-Your-4-to-5-Year-Old.aspx (Erişim tarihi: Mayıs 2018)
Yukarı