Türkçe (TR) Map Icon

7 - 9. Ay

7-9. aylar bebeğinizin daha hareketli olmayı başaracağı, yeni besinlerle tanışacağı, yeni oyunlar öğreneceği ve insanlarla iletişim kurmayı öğrenip geliştireceği aylardır. Bebeğiniz hareketlerinde giderek bağımsızlaşırken yeni keşiflerin de peşine düşecektir. Aynı zamanda hareketlerinin birtakım sonuçları olduğunu anlamaya ve istediği bazı şeyleri elde etmenin yollarını da öğrenmeye başlar. Örneğin gülümsediğinde annesinin de gülümsediğini bilir; annesinin kendisini kucağına almasını istediğinde kollarını uzatmayı öğrenir. Bedensel gelişiminin yanı sıra ruhsal ve sosyal gelişimindeki aşamalar da sizin için heyecan yaratıcı olacaktır.

Fiziksel Gelişim

7-9. aylarda bebeğiniz hareketlerinde bağımsız olma yolunda büyük adımlar atar. 

7. ayın sonunda bebeğiniz;
• Yardımsız olarak oturabilir.
• Kendi kendine katı bir parça gıdayı, örneğin bir krakeri yiyebilir.

8. ayın sonunda bebeğiniz; 
• Ayakta tutulduğunda bacaklarına bir miktar ağırlık verebilir.
• Bir oyuncağı bir elinden diğerine geçirebilir. 
• Bir oyuncağı arayıp bulabilir ve avucunun içinde kavrayabilir. 
• Duyduğu bir sese dönebilir. 

9. ayın sonunda bebeğiniz;
• Uzaktaki bir oyuncağı yakalamaya çalışabilir. 
• Düşen bir nesneyi takip edebilir. 

Çocuklar arasında büyük farklılıklar görülse de diş çıkarma süreci birçok çocukta şöyledir: 
- 2 adet alt önkesici diş 6-8. ayda
- 2 adet üst ön kesici diş 7-9. ayda
- 2 adet üst yan kesici diş 8-10. ayda
- 2 adet alt yan kesici diş 10-12. ayda çıkmaya başlar.

Bu özellikler her bebeğin 7-9. aylarda erişmesi beklenen gelişim hedefleridir. Bebeğinizde bu aşamalarda eksiklik gözlemliyorsanız doktorunuza danışmanız doğru olur. 

Bu beklenen gelişim hedefleri dışında 9. ayın sonunda bebeğiniz başka şeyleri de yapıyor olabilir. Bazı bebekler 9. ayın sonunda oturur pozisyondan ayağa kalkabilir, yüzüstü yatarken oturur duruma geçebilir, oyuncağı alınırsa itiraz edip geri isteyebilir, bir eşyaya ya da birisine tutunarak ayakta durabilir, başparmağı ile bir diğer parmağı arasında küçük bir nesneyi tutabilir, farkına varmadan anne-baba diyebilir. Bazı bebekler ise el sallayabilir ve el oyunlarına eşlik edebilir, eşyaya tutunarak yürüyebilir, hayır dendiğinde bunu anlayabilir (ama her zaman bu komuta uymayacaktır). Bütün bunlar dışında bazı bebekler de kendisine doğru yuvarlanan topu geri yuvarlayabilir, saplı bir bardaktan tek başına su içebilir, tutunmadan kısa süreli ayakta durabilir, anne-baba dışında bir kelime söyleyebilir, tek aşamalı istekleri yerine getirebilir, örneğin “onu bana ver” dediğinizde oyuncağı size verebilir. 

Ruhsal ve Sosyal Gelişim

7-9. aylarda bebeğiniz düşünmeyi ve problem çözmeyi öğrenmeye başlar. Oyuncak yere düştüğünde nereye gittiğini görmek için eğilip bakabilir, sizi ve hareketlerinizi izleyerek neler olduğunu anlamaya başlar. Siz de yaptıklarınızı onun davranışlarıyla ilişkilendirip ona anlatın, “bu oyuncağı istiyorsun öyle mi, al bakalım işte oyuncak burada...” demek gibi. 

Bebeğiniz duygu ve isteklerini seslerle ifade etmeyi bu aylarda öğrenir. Canı sıkıldığında, neşelendiğinde ya da kızdığında çıkardığı seslerle size bunları anlatabilir. Siz de o anki durumu tanımlayan konuşmanızla onun duygularını anlatmasına destek olabilirsiniz; örneğin elinden bir şeyin alınmasına öfkelendiyse ona “çatalı elinden almama kızdın, ama onun yerine bu oyuncağı alabilrsin” diyebilirsiniz. Birisi ona hitaben konuştuğunda bebeğiniz de cevap vermeye başlar. Çıkardığı sesler bu aylarda giderek çeşitlenir. Sizin yaptığınız bazı hareketlere de aynısını tekrarlayarak cevap verebilmeye başlar, bu iletişim kurma becerisinde önemli bir aşamadır. Siz de onun hareket ve seslerini tekrarlayın, örneğin o size el sallıyorsa siz de el sallayıp gülümseyin. Bebeğiniz yeni ve tanımadığı bir nesneye bakıyorsa o nesneyi işaret ederek adını ve ne işe yaradığını söyleyin. Örneğin müzik kutusuna gözlerini dikmişse, “bu bir müzik kutusu, bak böyle yapınca müzik çalıyor” deyin. Bu, bebeğinizin konuşma becerisinin gelişimine katkıda bulunacağı gibi sizin aranızdaki iletişimi de geliştirecektir. 

Gözlemenin sizi en çok heyecanlandıracağı noktalardan biri de, bu aylarda bebeğinizin kişiliğinin belli olmaya başlamasıdır. Bebeğiniz sesli ve hareketli bir ortamı seviyor ya da aksine sessizlik ve sükûnetten hoşlanıyor olabilir. Tanımadığı insanlara çabuk alışıp ısınabilir veya onların yanında kendisini bir süre rahat hissetmeyebilir. Oturup etrafında olan biteni izlemeyi seviyor olabilir ya da oturup bakmayı değil kendisi hareketli olup olaylara katılmayı isteyebilir. Siz de bebeğinizi gözlemleyip neleri sevdiğini ve neleri tercih ettiğini öğrenin. Bu aynı zamanda onu nasıl eğlendireceğinizin ve bir şeyleri nasıl öğretebileceğinizin de yolunu gösterir. 

Merakını ve keşfetme heyecanını besleyecek basılabilen düğmeli oyuncaklarla oynamasını sağlayın; bir düğmeye bastığında ses çıktığını anlaması neden sonuç ilişkisini de kurmasına destek olacaktır. Kendi hareketlerinin sonuçlarını anlayabilmesi için rahatça hareket edebileceği güvenli bir ortam sağlayın. 

Bebeğiniz birçok şeyi sizi izleyerek öğrenir. Eve yeni birisi geldiğinde sizin ona davranışınız bebeğiniz için önemli bir ipucudur. Siz yeni gelen kişiyi sevinçle karşılarsanız bebeğiniz de sevinecek rahat hissedecektir. Siz herhangi bir olay karşısında gergin davranırsanız bebeğinizin de gerilmesi kaçınılmazdır. Bebeğinize örnek olduğunuzu hiç unutmayın. 

7. aya gelmiş birçok bebek artık tüm gece uyanmadan uyuyabilir. Bu alışkanlığın oluşabilmesi için bu aylarda bebeğinizde doğru uyku alışkanlığını sağlamaya çaba gösterin. Yatma zamanı ve gece uykusu için rutin oluşturmak anne babalar için sabır gerektiren bir konudur. Gerekirse doktorunuzla bu konuda konuşup önerilerini alın.

Daha önceki aylarda sizden ayırlmakta sorun çekmese de bebeğiniz 8-9. aylarda sizin ondan uzaklaşmanızdan hoşlanmayabilir ve ağlayarak tepki verebilir. Bu dönemde sevdiği insanları gözüyle görmese de onların var olmaya devam ettiklerini öğrenecektir. Onu bırakıp uzaklaşacağınız zaman, kendisini güvende hissetmeye devam edebilmesi için, siz gergin olmamaya özen gösterin. Onu bir dizi rutin davranışla örneğin bir şarkı, bir öpücük, bir kucaklama ile bırakın. Geride kalıp ona bakacak kişinin (bu anneannesi ya da bakıcısı olabilir) yanında kendisini rahat hissetmesi için, önceden üçünüz birlikte bebeğinizin sevdiği bir oyunu oynayabilirsiniz. Sonunda giderken bebeğinize mutlaka hoşçakal demeyi ihmal etmeyin, ona fark ettirmeden giderseniz sonrasında her an sizin birden bire ortadan kaybolacağınız endişesini duyabilir.    

UNUTMAYIN: 

Unutmayın, her çocuk eşsizdir ve kendine özgü büyüme gelişme özellikleri gösterir. Her bebek tam olarak aynı zamanda aynı gelişimsel özellikleri kazanmaz. Prematüre bebekler de bu gelişmeleri aynı yaş grubundaki bebeklerden daha geç gösterirler. Bu nedenle bebeğinizi takip ederken yaşıtı olan bebeklerle kıyaslamayınız ve kendi gelişim çizgisine bağlı kalarak takip ediniz. Bebeğiniz bu aylarda beklenen gelişmeyi göstermediyse lütfen doktorunuzla konuşunuz. 

Beslenme

Bu aylarda da anne sütüne devam etmelisiniz. Sabah, öğle, akşam öğünlerinde anne sütü dışında ek besinleri de verin. Gece uyanırsa bebeğinize anne sütü verebilirsiniz. 

7. aydan itibaren bebeğinize şu besinleri vermeye başlayabilirsiniz:  

• Yumurta
• Beyaz peynir, reçel, ekmek
• Etler (köfte, tavuk, balık)
• Bisküvi, kraker

8-9. aylarda ek besinlere şunları da ekleyebilirsiniz:

• Tek sebze maması, makarna, koyu şehriye çorbası
• Sizin yediklerinizden bazı besinler

7. aydan itibaren bebeğinizi daha katı kıvamlı gıdalara alıştırmaya başlayın. Ancak henüz çok az sayıda dişi olan bebeğiniz, besinleri hâlâ büyük oranda dişetleriyle çiğnemektedir. Bu nedenle örneğin iri et parçaları değil de, az ezilmiş ya da kaba püre halindeki gıdaları bebeğinize verin. 

Yumurtayı verirken iyice katı haşlamaya özen gösterin. Yumurtanın beyazı alerjen olabileceğinden ilk olarak sarısı ile başlayın. Sarısından ilk gün yarım çay kaşığı verin. Gün aşırı hep yarım çaykaşığı daha artırarark 8-10 gün sonunda bir tam yumurta sarısını verin. Yumurtayı başlangıçta sebze öğününde, sonraları sabah kahvaltısında verin. 

Tuzu alınmış ya da tuzsuz süzme peyniri ezilmiş olarak verebilirsiniz. Kırmızı et ya da derisi alınmış tavuk etini kıyma halinde veya çok küçük parçalara bölünmüş halde ve iyice pişmiş olarak verin. Yine çok küçük parçalar halinde iyi pişmiş balık eti verebilirsiniz. 

Bu aylardan başlayarak kraker ya da bisküvi verebilirsiniz ama çok tuzlu ya da şekerli olmamalarına özen gösterin. Bunları parmak besini denen şekilde, kendi elinde tutarak yemesine izin verebilrsiniz. Ama ekmek, kraker ve bisküvi benzeri bu parmak besinlerini ancak bebeğiniz oturabilmeye başladığında ve sizin gözetiminizde iken verin. Bu gelişme ile birlikte besinlerin bebeğinizin nefes borusuna kaçma riski de ortaya çıkar. Önceleri çok küçük cisimleri iki parmağının ucuyla tutamayan bebeğiniz bu aylardan itibaren bunu başaracaktır. Ama bu başarıyla birlikte yiyebileceği besinler dışındaki bozuk para, düğme gibi şeyleri de ağzına atabilecektir. Bu nedenle bebeğinizi göz önünden ayırmamaya dikkat edin. Ağzında kolay erimeyen ve diş etleriyle çiğneyemeyeceği için nefes borusuna kaçabilecek patlamış mısır, fındık, bütün bezelye, havuç gibi çiğ sebzeler, armut-elma parçası gibi besinleri bebeğinize henüz vermeyin. Azı dişleri en erken 1. yılın sonuna  doğru çıkmaya başlayacaktır, bundan sonra gerçek çiğneme gerektiren besinleri verebilirsiniz. Çünkü ilk çıkan ön dişler çiğnemek değil ısırmak içindir. 

Bebeğinize verebileceğiniz ilk parmak besinleri, diş etleriyle ezerek yutulabilir hale getirebileceği, çiğnemeden dağılabilen besinler olmalıdır. Bunları çiğnenebilir parçalar halinde bölün. Tam buğdaydan yapılmış kraker veya ekmekler, pirinç kekleri ve ağızda rahat dağılan kraker türleri uygun parmak besinleridir. Bu besinleri bebeğinizin önüne bir tabak içine ya da doğrudan mama masası üzerine koyun ama her seferinde 4-5 parça koyup bitirmesini bekleyin. Çok fazla besini birden koyduğunuzda bebeğiniz hepsini birden ağzına atmaya kalkabilir. Parmak besinlerini bebeğinize sadece otururken verin, yürümeye çalışan ya da emeklemekte olan bebeğe asla vermeyin.  

Besleyici değeri olmayan abur cubur, fazla tuz veya şeker eklenmiş hazır gıdalar ve rafine ekmekleri henüz bebeğinize vermeyin. Böylece bebeğiniz bunların normal günlük yemek düzeninin bir parçası olmadığını anlayabilecektir.  

Yukarı